Parlament Europejski wyraził zgodę na stosowanie niektórych upraw GMO
Rolnicy europejscy będą mogli uprawiać niektóre rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) po tym, jak w środę prawodawcy Unii Europejskiej (UE) ostatecznie zatwierdzili złagodzenie ograniczeń.
Parlament Europejski (PE) zagłosował za szerszym wykorzystaniem roślin uzyskanych przy użyciu tzw. nowych metod genomicznych (NGM). Zwolennicy tych technologii twierdzą, że mogą one zwiększyć odporność upraw na suszę i choroby.
Zasady uzgodnione z Radą UE w grudniu ubiegłego roku określają warunki stosowania NGM, które zmieniają materiał genetyczny organizmu. Uzgodniono, że rośliny będą regulowane w oparciu o ich ostateczne cechy genetyczne, a nie o sposób, w jaki zostały wyhodowane. Rośliny uzyskane z wykorzystaniem GMO będą podzielone na dwie kategorie, z których każda podlega konkretnym wymogom prawnym:
Rośliny z pierwszej kategorii, uzyskane przy użyciu technik modyfikacji genetycznej, zostały wyhodowane przy zastosowaniu tradycyjnych metod selekcji, dlatego liczba zmian w nich wprowadzonych jest ograniczona. Będą one traktowane jak rośliny tradycyjne. Zgodnie z wymogiem Parlamentu ustalono, że rośliny stworzone w celu uzyskania odporności na herbicydy lub wytwarzania substancji owadobójczych nie będą mogły być uznawane za rośliny z pierwszej kategorii NGM;
Rośliny uzyskane w wyniku NGM kategorii drugiej to rośliny o bardziej rozbudowanych lub złożonych modyfikacjach genetycznych. Będą one podlegać obowiązującym, rygorystycznym przepisom dotyczącym GMO i będą musiały zostać poddane ocenie ryzyka. Jak wskazano w komunikacie PE, ich wprowadzanie do obrotu w UE będzie wymagało oddzielnego zezwolenia.
Przepisy te będą miały zastosowanie zarówno do roślin pochodzenia europejskiego, jak i do roślin importowanych. Poza granicami UE na rynek są już wprowadzane lub planowane do wprowadzenia niektóre rośliny uzyskane z wykorzystaniem nowych metod genetycznych (NGM), na przykład pszenica o niskiej zawartości glutenu, ziemniaki odporne na patogeny lub kukurydza odporna na suszę.
Nadal obowiązkowe będzie zapewnienie pełnej identyfikowalności i oznakowania roślin uzyskanych z GMO kategorii 2. Ponadto państwa członkowskie UE, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi GMO, mogą ograniczyć lub zakazać uprawy takich roślin, nawet jeśli są one dopuszczone do uprawy w UE. Odmiany roślin, które zawierają rośliny pochodzące z NGM kategorii 1 lub które zostały wyhodowane z roślin tej kategorii, zostaną wprowadzone do publicznej bazy danych UE, a wszystkie opakowania nasion i materiał rozmnożeniowy będą musiały być oznaczone jako NGM kategorii 1, aby rolnicy mogli podejmować decyzje w oparciu o rzetelne informacje.
Aby zapewnić, że w ramach stosowania NGM powstają rośliny o cechach zrównoważonych (np. odporności na zmiany klimatu i szkodniki), rozporządzenie nakłada obowiązek monitorowania wpływu roślin uzyskanych z NGM na zrównoważony rozwój.
W produkcji ekologicznej nie będzie dozwolone stosowanie roślin uzyskanych z NGM, jednakże jeśli z przyczyn technicznie nieuniknionych na obszarach produkcji ekologicznej pojawią się rośliny uzyskane z NGM kategorii 1, nie będzie to uznawane za naruszenie wymogów. Komisja oceni, czy niniejsze rozporządzenie nie powoduje obciążeń administracyjnych, ekonomicznych lub praktycznych dla podmiotów zajmujących się produkcją ekologiczną, w tym w jaki sposób obciążenia te postrzegają sami podmioty oraz konsumenci.
NGM będzie można opatentować, z wyjątkiem tych cech lub skutków, które występują w naturze lub są uzyskiwane za pomocą środków biologicznych. Posłowie do PE wprowadzili do aktu prawnego środki ochronne, które mają na celu zapobieganie koncentracji rynku oraz zapewnienie przystępnych cen i sprawiedliwego dostępu dla rolników, aby nadal mieli prawo do zachowywania i ponownego wysiewania nasion.
„To historyczne zwycięstwo dla europejskich rolników i przyszłości Europy. Zatwierdzając stosowanie NGM, postawiliśmy na innowacje, konkurencyjność i bezpieczeństwo żywnościowe. Europejscy rolnicy od dawna domagają się możliwości korzystania z tych nowoczesnych metod selekcji, które pozwalają na wyhodowanie roślin bardziej odpornych i mniej zależnych od pestycydów. Umożliwiając korzystanie z tych bezpiecznych, opartych na badaniach naukowych technologii selekcji, Parlament wspiera europejskich rolników, zapewnia bezpieczeństwo naszego zaopatrzenia w żywność oraz buduje bardziej konkurencyjną i innowacyjną Europę“, – powiedziała po głosowaniu w PE sprawozdawczyni ds. tej kwestii, szwedzka posłanka Jessica Polfjard.
