Służba ds. upraw wzmacnia kontrolę handlu ziemniakami: wykryto naruszenia przepisów dotyczących oznakowania

W odpowiedzi na zgłoszenia partnerów społecznych i mieszkańców dotyczące potencjalnego wprowadzania w błąd konsumentów przy sprzedaży ziemniaków, które w punktach sprzedaży są prezentowane jako produkty pochodzenia litewskiego, Państwowa Służba Rolnicza wzmocniła w tym roku kontrolę handlu ziemniakami na terenie całej Litwy.

Wzmocniona kontrola handlu ziemniakami

Wszystkie regionalne oddziały Służby Rolnictwa w okresie od kwietnia do czerwca 2026 r. przeprowadzały planowe i nieplanowe kontrole na targowiskach, w hurtowniach oraz w innych miejscach handlu ziemniakami. W tym okresie w Litwie skontrolowano ponad 160 podmiotów gospodarczych zajmujących się handlem ziemniakami.

W trakcie kontroli sprawdzano, czy ziemniaki są odpowiednio oznakowane, czy przedstawiono dokumenty potwierdzające ich pochodzenie oraz czy zapewniono identyfikowalność produkcji. Celem kontroli było zapobieganie przypadkom, w których do obrotu trafiają ziemniaki nieprawidłowo oznakowane lub niepoparte dokumentami potwierdzającymi pochodzenie, w tym produkty przywożone z Polski lub Rumunii, które nie spełniają wymogów fitosanitarnych.

Niezaplanowane kontrole w Kownie i Wilnie

Jedna z najważniejszych przeprowadzanych obecnie niezaplanowanych kontroli miała miejsce w hurtowniach owoców i warzyw w Kownie, które ze względu na duże obroty handlowe i intensywny przepływ produktów są uważane za jedne z najbardziej ryzykownych miejsc handlu ziemniakami w Litwie. Podczas nocnej kontroli w hurtowniach „Urmo” w Kownie wykryto trzy przypadki nieprawidłowo oznakowanych ziemniaków – podejrzewa się, że produkty mogły zostać przywiezione z Polski. O stwierdzonych naruszeniach poinformowano przedstawicieli administracji punktu handlowego, a z podejrzanych przesyłek pobrano próbki do badań laboratoryjnych. Podczas kontroli sprzedawcy opuścili punkty sprzedaży, pozostawiając duże ilości ziemniaków, których właścicieli nie udało się ustalić. W związku z ustalonymi okolicznościami Służba Roślinna kontynuuje działania kontrolne i ocenia ewentualne naruszenia przepisów.

Nieplanowaną kontrolę przeprowadzono również w hurtowniach owoców i warzyw w Wilnie po otrzymaniu informacji o ładunku ziemniaków, który mógł zostać przywieziony z Polski. W trakcie kontroli sprawdzono sześć podmiotów gospodarczych zajmujących się handlem ziemniakami. W dwóch punktach sprzedaży stwierdzono naruszenia – w jednym przypadku nie przedstawiono etykiet identyfikacyjnych ziemniaków ani dokumentów potwierdzających zakup produktów, w drugim przypadku ziemniaki były zapakowane w opakowania z polską symboliką, co wzbudziło podejrzenia co do pochodzenia produktów. W obu przypadkach pobrano próbki do badań laboratoryjnych i nałożono sankcje administracyjne.

Wyniki kontroli

Wyniki kontroli wykazały, że większość sprzedawców oferowała ziemniaki wyhodowane na Litwie – produkty pochodzące z własnych gospodarstw lub ziemniaki zakupione od innych litewskich producentów.

Stwierdzono 13 podmiotów gospodarczych, które prowadziły sprzedaż ziemniaków przywiezionych z innych państw Unii Europejskiej. W obrocie znajdowały się ziemniaki pochodzące z Hiszpanii, Cypru i Grecji, a ich oznakowanie oraz dokumenty pochodzenia były zgodne z wymogami przepisów.

W sumie podczas kontroli stwierdzono 8 przypadków budzących ryzyko, w których z powodu braków w oznakowaniu, braku dokumentów zakupu lub opakowań pojawiły się uzasadnione podejrzenia co do pochodzenia produktów. We wszystkich tych przypadkach pobrano próbki ziemniaków do badań laboratoryjnych, a za stwierdzone naruszenia sporządzono 8 protokołów o wykroczeniach administracyjnych zgodnie z art. 337 Kodeksu wykroczeń administracyjnych Republiki Litewskiej. Wyniki badań laboratoryjnych wykazały, że w żadnej z próbek pobranych do badań nie wykryto szkodników kwarantannowych.

Podczas kontroli stwierdzono również przypadki, w których ziemniaki zostały zakupione od dostawców zarejestrowanych w Polsce, jednak zgodnie z przedłożonymi dokumentami ich kraj pochodzenia był inny – produkcja pochodziła z Egiptu, Cypru lub innych państw Unii Europejskiej. Służba ds. Upraw Roślin zwraca uwagę, że sam kraj rejestracji dostawcy nie determinuje pochodzenia produkcji – pochodzenie ziemniaków ustala się na podstawie oficjalnych dokumentów i informacji zawartych w oznakowaniu.

Jednak stwierdzone naruszenia w zakresie oznakowania i identyfikowalności wskazują, że kontrole pozostają niezbędne, dlatego Służba ds. Upraw Roślin będzie nadal przeprowadzać kontrole oparte na ocenie ryzyka oraz operatywnie reagować na otrzymywane informacje o potencjalnych naruszeniach.

Co powinni wiedzieć sprzedawcy i kupujący?

Służba ds. Upraw Roślin przypomina sprzedawcom, że ziemniaki muszą być odpowiednio oznakowane, należy zapewnić ich identyfikowalność, przechowywać dokumenty zakupu produktów, a ziemniaki spożywcze przywożone z Polski i Rumunii muszą być opatrzone paszportami roślinnymi.