Copa-Cogeca wysyła jasny sygnał do Brukseli: nie można pozostawić rolników bez środków służących ochronie plonów
Copa-Cogeca pozytywnie ocenia część ulepszeń przewidzianych we wniosku Rady dotyczącym bezpieczeństwa żywności i pasz „Omnibus X”, przygotowanym podczas prezydencji irlandzkiej. Jednak organizacja reprezentująca europejskich rolników i spółdzielnie rolnicze zwraca uwagę, że nadal pozostają nierozwiązane kwestie, od których zależeć będą możliwości rolników w zakresie odpowiedniej ochrony upraw.
Zdaniem Copa-Cogeca ostateczne przepisy powinny zapewnić wystarczający wybór skutecznych środków ochrony roślin, a jednocześnie stworzyć warunki do rozwoju nowych produktów, środków kontroli biologicznej oraz produktów niskiego ryzyka.
Organizacja wzywa państwa członkowskie do uwzględnienia przedstawionych uwag przed ostatecznym zatwierdzeniem stanowiska Rady.
Dążenie do skuteczniejszego wzajemnego uznawania
Jedną z kwestii poruszanych przez Copa-Cogeca jest system wzajemnego uznawania środków ochrony roślin. W ocenie organizacji należy ją wzmocnić i stworzyć warunki do skutecznego stosowania szerszego spektrum konwencjonalnych środków ochrony roślin.
W praktyce dla rolników ważne jest nie tylko to, że dany środek ochrony roślin istnieje, ale także to, czy jest on zarejestrowany w danym państwie i faktycznie dostępny. Dlatego Copa-Cogeca dąży do tego, aby system zezwoleń przyczynił się do ograniczenia sytuacji, w których rolnicy z różnych państw UE mają nierówne możliwości korzystania ze środków ochrony roślin.
Alternatywa nie może być jedynie teoretyczna
Copa-Cogeca podkreśla również, że przy ocenie potencjalnych alternatyw dla środków ochrony roślin nie wystarczy jedynie stwierdzić, że taki produkt lub metoda istnieje. Konieczne jest oszacowanie jego ceny, faktycznej dostępności oraz skuteczności w konkretnych warunkach prowadzenia gospodarstwa.
Organizacja odczuwa również brak wcześniej proponowanego 10-letniego okresu przejściowego. W jej ocenie, podczas przechodzenia z jednych rozwiązań w zakresie ochrony roślin na inne należy zapewnić, aby rolnicy nie zostali pozbawieni realnie działających środków ochrony upraw.
Ważna jest ciągłość ważności zezwoleń
Pozytywnie oceniana jest możliwość przedłużenia w niektórych przypadkach zezwoleń na środki ochrony roślin do trzech lat, gdy nie ma uzasadnionych alternatyw.
Copa-Cogeca pozytywnie ocenia również propozycję ustalenia 12-miesięcznego terminu na podjęcie decyzji w sprawie odnowienia zatwierdzenia substancji czynnych. Organizacja proponuje jednak pójść o krok dalej – jeśli w wyznaczonym terminie właściwe organy nie podejmą decyzji, należy przewidzieć automatyczne tymczasowe przedłużenie zezwolenia.
W ten sposób, zdaniem Copa-Cogeca, można by uniknąć sytuacji, w których możliwość stosowania produktu zostaje przerwana nie z powodu stwierdzonego ryzyka, ale z powodu przedłużających się procedur administracyjnych.
Różnorodne warunki w Europie – nie ma jednego rozwiązania
Organizacja wzywa do zwrócenia większej uwagi na zróżnicowane warunki agronomiczne, glebowe i klimatyczne w poszczególnych regionach UE.
Problemy związane z ochroną roślin nie są takie same w różnych krajach i regionach. Dlatego Copa-Cogeca zwraca również uwagę na powtarzające się szkody wyrządzane przez endemiczne szkodniki glebowe oraz na potrzebę posiadania środków do zwalczania takich szkodników.
W stanowisku organizacji podkreślono, że przy tworzeniu wspólnych przepisów UE konieczne jest zachowanie możliwości uwzględnienia konkretnych warunków agronomicznych oraz rzeczywistych potrzeb rolników.
Apeluje o większą elastyczność w zakresie zezwoleń tymczasowych i pilnych
Copa-Cogeca proponuje stworzenie większych możliwości stosowania tradycyjnych środków ochrony roślin w przypadkach, gdy są one niezbędne do ochrony upraw i nie ma wystarczająco skutecznych alternatyw.
Obejmowałoby to również środki do zaprawiania nasion oraz produkty niezbędne do zwalczania endemicznych szkodników glebowych.
Organizacja dąży do tego, aby mechanizmy wydawania zezwoleń tymczasowych i w trybie pilnym były stosowane w praktyce i umożliwiały reagowanie na konkretne problemy związane ze zdrowiem roślin.
Rozwiązania biologiczne są ważne, ale rolnik potrzebuje środków już dziś
Copa-Cogeca wspiera opracowywanie środków kontroli biologicznej oraz środków ochrony roślin o niskim ryzyku, a także zwiększanie ich dostępności.
Jednocześnie organizacja podkreśla, że w okresie przejściowym nie można pozostawić rolników bez skutecznych środków ochrony upraw. Dlatego należy przewidzieć odpowiednie i skuteczne mechanizmy wydawania zezwoleń nie tylko dla nowych środków biologicznych lub produktów o niskim ryzyku, ale także dla tradycyjnych środków ochrony roślin w przypadkach, gdy są one nadal niezbędne.
Copa-Cogeca zwraca się do państw członkowskich o uwzględnienie tych aspektów przed ostatecznym zatwierdzeniem stanowiska Rady w sprawie wniosku „Omnibus X” dotyczącego bezpieczeństwa żywności i pasz.
W ocenie organizacji ostateczny model regulacyjny powinien być praktyczny i wyważony, tak aby europejscy rolnicy i spółdzielnie rolnicze dysponowały wystarczającymi i skutecznymi środkami ochrony upraw, mogli utrzymać poziom produkcji rolnej oraz przyczynić się do wzmocnienia odporności europejskiego rolnictwa.