Cios dla eksportu: w Rosji około 10 mln ton zboża przechowuje się w plastikowych workach
Rosyjski sektor zbożowy boryka się z poważnym kryzysem w zakresie eksportu i magazynowania. W związku z zakłóceniami w żegludze na Morzu Czarnym około 10 mln ton zboża, czyli 7% rocznego zbioru kraju, jest już przechowywane w silosach. Analitycy przewidują, że nadwyżka ziarna, które nie zostanie wyeksportowane, może sięgnąć nawet 20 mln ton.
Od początku lipca eksport ziarna z Rosji spadł o około jedną trzecią. Główną przyczyną są działania wojenne w regionie Morza Czarnego oraz ataki na infrastrukturę portową i statki, które zakłóciły funkcjonowanie jednego z najważniejszych światowych szlaków handlu zbożem.
Według danych Rosyjskiego Związku Zbożowego w okresie od lipca do października 2026 r. przez porty kraju wyeksportowano zaledwie 11,2 mln ton zboża, w porównaniu z 24,2 mln ton rok wcześniej. W samym tylko październiku wielkość przeładunków spadła trzykrotnie – z 7 mln do 2,3 mln ton. Przeładunek pszenicy skurczył się do 2 mln ton, a jęczmienia – do 161,4 tys. ton.
Udział basenu Morza Azowskiego i Morza Czarnego w przeładunkach rosyjskich portów zbożowych spadł w ciągu roku z 71,6 do 5,5 procent. Eksporterzy próbują przekierować ładunki przez porty nad Morzem Bałtyckim i Kaspijskim, jednak alternatywne trasy nie są w stanie w pełni zrekompensować utraconych zdolności przeładunkowych.
Łączna pojemność rosyjskiej infrastruktury magazynowej zboża wynosi około 160 mln ton, jednak tylko 40% tych mocy odpowiada współczesnym wymaganiom. W związku z tym szybko zyskują na popularności worki polimerowe, w których można przechowywać do 200 ton zboża, a w odpowiednich warunkach zachować je nawet przez 18 miesięcy.
W listopadzie Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) obniżył prognozę eksportu pszenicy z Rosji z 40 do 39 mln ton – do najniższego poziomu od pięciu lat. Pod koniec sezonu zapasy pszenicy mogą osiągnąć 20,1 mln ton. Firma analityczna „SovEcon” przedstawia jeszcze bardziej pesymistyczną prognozę eksportu – 36 mln ton.
Na początku listopada cena eksportowa rosyjskiej pszenicy o zawartości białka 12,5% w portach nad Morzem Bałtyckim wynosiła około 227 euro za tonę (FOB), co oznacza spadek o około 8 euro w ciągu tygodnia.
Trudności związane z eksportem z Rosji mogą stworzyć dodatkowe możliwości dla eksporterów zbóż z Litwy i innych krajów UE. Jednak po przywróceniu pełnej żeglugi na Morzu Czarnym zgromadzone milionowe zapasy zbóż mogą wywołać nową falę spadku cen na rynku światowym.