Copa-Cogeca wzywa do odrzucenia zmiany umowy handlowej między UE a Marokiem

Copa-Cogeca, organizacja reprezentująca europejskich rolników i spółdzielnie rolnicze, której członkiem jest również Izba Rolnicza Republiki Litewskiej, wzywa Parlament Europejski do odrzucenia proponowanej zmiany umowy handlowej między Unią Europejską a Marokiem. Organizacje rolnicze ostrzegają, że proponowane ulgi handlowe dla produktów uprawianych w Saharze Zachodniej mogą jeszcze bardziej zwiększyć presję na unijnych producentów owoców i warzyw, zakłócić konkurencję oraz budzić wątpliwości co do prawidłowego oznaczania pochodzenia produktów.

W Unii Europejskiej trwają dyskusje na temat zmiany protokołów do umowy o stowarzyszeniu między UE a Marokiem, dotyczących warunków handlu produktami wytwarzanymi w Saharze Zachodniej.

Proponowane zmiany przewidują możliwość stosowania wobec produktów pochodzących z Sahary Zachodniej takich samych ulg celnych, jakie mają zastosowanie do produktów marokańskich.

Budzi to poważne obawy wśród europejskich organizacji rolniczych.

Copa-Cogeca wraz z innymi organizacjami reprezentującymi europejski sektor owoców i warzyw ostrzega, że takie rozwiązanie może jeszcze bardziej pogorszyć sytuację producentów z UE i stworzyć nierówne warunki konkurencji.

Największe ryzyko – dla producentów owoców i warzyw

Jednym z głównych problemów wskazywanych przez organizacje rolnicze są zróżnicowane standardy produkcji i koszty.

Rolnicy w Unii Europejskiej muszą przestrzegać rygorystycznych wymogów dotyczących ochrony środowiska, ochrony roślin, warunków pracy, bezpieczeństwa żywności i innych kwestii. Ich przestrzeganie ma bezpośredni wpływ na koszt produkcji.

Dlatego też produkty trafiające na rynek UE w większych ilościach, wytworzone w innych warunkach produkcji i przy innych kosztach, mogą wywierać dodatkową presję na konkurencyjność europejskich rolników.

Ma to szczególne znaczenie dla sektora owoców i warzyw, w którym importowana produkcja bezpośrednio konkuruje z produkcją europejskich producentów.

Copa-Cogeca oraz inne organizacje producentów zwracają uwagę, że europejscy producenci owoców i warzyw już teraz borykają się z rosnącą presją importową. Dlatego też, ich zdaniem, dodatkowe ulgi handlowe mogą jeszcze bardziej zwiększyć napięcia ekonomiczne w gospodarstwach rolnych.

Trybunał Sprawiedliwości UE traktuje Zachodnią Saharę oddzielnie od Maroka

Dyskusja na temat porozumienia nie ma wyłącznie charakteru ekonomicznego.

4 października 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał istotne orzeczenia dotyczące stosowania umów między UE a Marokiem w odniesieniu do Sahary Zachodniej.

Trybunał stwierdził, że z punktu widzenia prawa UE Sahara Zachodnia jest terytorium odrębnym od Maroka. Trybunał zaznaczył również, że wcześniejsze umowy, rozszerzone na terytorium Sahary Zachodniej, naruszały zasady prawa międzynarodowego, ponieważ nie uzyskano w odpowiedni sposób zgody narodu Sahary Zachodniej.

Ten aspekt prawny stał się jednym z najważniejszych argumentów przy ocenie nowej proponowanej zmiany umowy.

Pytania budzi również oznaczanie pochodzenia produktów

Nie mniej ważną kwestią jest to, w jaki sposób należy informować europejskich konsumentów o pochodzeniu produktów wyhodowanych w Saharze Zachodniej.

Trybunał Sprawiedliwości UE jednoznacznie stwierdził, że jako kraj pochodzenia owoców i warzyw uprawianych w Saharze Zachodniej nie można podawać Maroka.

Rozpatrując sprawę dotyczącą pomidorów i melonów wyhodowanych w Saharze Zachodniej, Trybunał stwierdził, że na takich produktach musi być podane ich rzeczywiste pochodzenie – Sahara Zachodnia. W opinii Trybunału inne oznaczenie mogłoby wprowadzać konsumentów w błąd.

W związku z tym Copa-Cogeca oraz inne organizacje producentów mają wątpliwości, czy proponowane nowe rozwiązania dotyczące oznaczania pochodzenia są w wystarczającym stopniu zgodne z zasadami ustalonymi przez Trybunał Sprawiedliwości.

Przedstawicieli rolników niepokoi również fakt, że wydawanie dokumentów potwierdzających zgodność produktów z Sahary Zachodniej miałoby być powiązane z instytucjami marokańskimi.

Domagają się równych warunków konkurencji

Stanowisko Copa-Cogeca wiąże się również z szerszym postulatem europejskich rolników – produkty rolne importowane do UE muszą spełniać wymogi, które nie pozwolą europejskim producentom znaleźć się w gorszej sytuacji konkurencyjnej.

Europejscy rolnicy wielokrotnie wzywali do stosowania w umowach handlowych tzw. warunków lustrzanych, silnych mechanizmów ochronnych oraz do zapewnienia przejrzystego oznakowania pochodzenia importowanych produktów.

W ocenie organizacji rolniczych nie może dojść do sytuacji, w której producentom z UE nakłada się coraz wyższe standardy środowiskowe, społeczne i produkcyjne, a jednocześnie rynek europejski jest coraz szerzej otwierany na produkty, do których nie mają zastosowania równoważne wymagania.

W związku z tym Copa-Cogeca wzywa posłów do Parlamentu Europejskiego, aby podczas oceny zmiany umowy handlowej między UE a Marokiem uwzględnili nie tylko cele polityki handlowej, ale także jej wpływ na europejski sektor rolny.

W opinii organizacji polityka handlowa UE musi zapewniać uczciwą konkurencję, przejrzyste oznakowanie pochodzenia produktów, przestrzeganie prawa Unii Europejskiej i orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE oraz rzeczywistą ochronę europejskich rolników przed zakłóceniami rynku.