Minister Palionis "przyjął do wiadomości", ale nie zwrócił się oficjalnie o wsparcie dla litewskich producentów mleka.
W domenie publicznej pojawiło się pytanie, czy Litwa formalnie wystąpiła do Komisji Europejskiej (KE) o wsparcie dla producentów mleka w kontekście znacznego spadku cen skupu mleka. Ministerstwo Rolnictwa (MAA) twierdzi, że problem ten jest konsekwentnie przywoływany na poziomie UE, ale potwierdza, że nie było osobnego pisemnego wniosku o rekompensatę za straty lub wsparcie z rezerwy rolnej UE.
.
Czy wystarczy tylko mówić?
Ministerstwo Rolnictwa (MRiRW) właśnie opublikowało raport, z którego wynika, że minister rolnictwa uczestniczył w posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa Unii Europejskiej (UE) w Brukseli, ale nie podjęto żadnych decyzji w sprawie rynku mleka. Ministerstwo Rolnictwa (MRiRW) właśnie opublikowało raport, z którego wynika, że minister rolnictwa uczestniczył w posiedzeniu Rady ds.
„Podczas spotkania z komisarzem UE ds. rolnictwa i żywności (Christophe’u Hansenem), pan Palionis po raz kolejny zwrócił uwagę najwyższego urzędnika UE na trudną sytuację w litewskim sektorze mleczarskim“,– tyle pan Palionis był w stanie zrobić dla litewskich producentów mleka. Pisemny apel zostałby nieuchronnie poparty przez inne kraje, więc rekompensaty dla producentów mleka byłyby bardziej realistyczne niż tylko wyrażanie zaniepokojenia.
Według MRiRW pogarszająca się sytuacja w sektorze mleczarskim została podniesiona na posiedzeniach Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AFC) w dniach 27–28 października 2025 r., 11 grudnia 2026 r. i 26 stycznia 2026 r., a także na spotkaniu politycznym ministrów rolnictwa UE w Brukseli w dniu 7 stycznia 2026 r. Na posiedzeniu Rady w dniu 26 stycznia 2026 r. Litwa szeroko poparła propozycję Włoch, aby KE opracowała plan zarządzania kryzysowego i, w razie potrzeby, wykorzystała rezerwę rolną UE.
Ministerstwo wyjaśnia, że pomimo ustnych zaproszeń, nie napisało do KE. Według MAA, przyznanie wsparcia nie zależy od terminu złożenia wniosku – KE opiera swoje decyzje na danych rynkowych: wielkości produkcji, cenach na bramie gospodarstwa, zmianach kosztów i innych wskaźnikach. Innymi słowy. KE odpowiada tylko na formalne, uzasadnione odwołania.
Spadki cen – wyraźne, ale 2025 był.... rekordowy Analiza ministerstwa pokazuje dwojaką sytuację. W 2025 r. średnia cena skupu naturalnego mleka na Litwie wyniosła 501,8 euro za tonę, czyli o 13,8% więcej niż średnia w latach 2022-2024 (440,9 euro za tonę). Wysokie ceny i korzystne warunki naturalne doprowadziły również do wzrostu produkcji – w 2025 r. na Litwie skupiono o 2,7% więcej mleka niż w 2024 r. Dochód producentów wzrósł o 107 mln euro w porównaniu z 2024 r. MFW twierdzi, że globalny rynek wysyła pozytywne sygnały – nowozelandzka aukcja mleczarska odnotowała wzrost wskaźników cen od początku 2026 roku. Na aukcji w dniu 17 lutego ogólny wskaźnik cen wzrósł o 3,6%, co stanowi czwarty wzrost z rzędu, przy czym masło wzrosło o 10,7%, a mleko w proszku o 2,5% i 3%.
Środki krajowe MFW twierdzi, że równolegle z dyskusjami w Brukseli poszukuje się rozwiązań na poziomie krajowym. Ministerstwo powołało grupę roboczą w celu przygotowania propozycji regulacji stosunków umownych w sektorze mleczarskim, aby wzmocnić pozycję producentów mleka w łańcuchu dostaw. Prowadzona jest również współpraca z sejmową komisją ds. obszarów wiejskich w zakresie poprawy ram prawnych.
Ministerstwo zauważa, że rynek skupu mleka jest zdominowany przez kilku dużych przetwórców, co ogranicza siłę przetargową dostawców surowca. W dłuższej perspektywie proponuje się, aby sektor przetwórczy skupił się na produkcji produktów o wyższej wartości dodanej, co doprowadziłoby do bardziej stabilnych cen surowca.
Rozważane są również instrumenty finansowe – możliwość udzielania preferencyjnych pożyczek operatorom mleczarskim w celu uzupełnienia kapitału obrotowego w świetle wahań cen jest analizowana z ILTE UAB. Opracowywana jest również metodologia preferencyjnego przydziału oleju napędowego dla spółdzielni rolniczych.
Wsparcie UE związane z produkcją krów mlecznych jest wypłacane w celu wsparcia dochodów producentów mleka, z przydziałem 45,56 mln euro w 2025 r. i 46,2 mln euro w 2026 i 2027 r.. W latach 2023-2027 wsparcie to stanowi ponad połowę całkowitego wsparcia związanego z produkcją.
Inne kraje bardziej aktywne W międzyczasie, 23 lutego 2026 r., Komisja będzie mogła przyjąć bardziej aktywną rolę. Trudna sytuacja unijnego sektora trzody chlewnej została omówiona jako dodatkowy punkt porządku obrad na posiedzeniu EAA w dniu 26 lutego. Od października 2025 r. w UE odnotowano znaczny spadek cen wieprzowiny; w grudniu 2025 r. ceny tusz wieprzowych klasy S były o prawie 20% niższe niż rok wcześniej. Sytuację pogarszają wysokie koszty, chińskie cła i ograniczenia eksportowe spowodowane afrykańskim pomorem świń.
Rumunia, wspierana przez kilka innych państw członkowskich, napisała do KE, wzywając do wprowadzenia wyjątkowych środków wsparcia rynku zgodnie z obowiązującym prawodawstwem UE. Pokazuje to, że niektóre kraje podejmują formalną drogę nacisku.
Litwa podniosła kwestię mleczarską w Brukseli ustnie i wspiera inicjatywy dotyczące możliwych środków na poziomie UE, ale nie złożyła jeszcze formalnej pisemnej prośby o dodatkowe wsparcie. Czy taka strategia będzie wystarczająca, jeśli spadek cen będzie się utrzymywał, a sytuacja finansowa rolników ulegnie dalszemu pogorszeniu, jest kwestią otwartą.
Podobne artykuły
Wideo
